İşitme
Rahim içinde yapılan ölçümlere göre annenin kendi sesi bebeğe başka bir kadının sesinden yaklaşık 8,4 dB daha yüksek ulaşır; çünkü bu sesin bir kısmı karın duvarından geçmek yerine annenin kendi bedeni üzerinden iletilir.
Rakamlar ne anlama geliyor
Rahim, kalın sesleri geçirip ince sesleri tutan bir filtre gibi davranır. Birkaç yüz hertzin altındaki frekanslar az kayıpla geçer; bunun üstünde kayıp hızla artar. Konuşmanın ritmi ve ezgisi bu yolculuktan sağ çıkarken ünsüzlerin büyük kısmının çıkamamasının nedeni budur.
Biliyor muydunuz?
Yenidoğanlar, doğmadan önce duydukları hikâye ve şarkıları tercih ettiklerini gösterir. Tanıdıkları şey sözcükler değil, ezgidir: filtreden geçmeyi başaran ritim ve ses inip çıkmaları. Sözcüklerin çoğu ise geçemez.
Uzun cevap
Duyulabilen aralık hamilelik boyunca genişler: 27 haftalık hamilelikte bebeklerin neredeyse tamamı 250 ve 500 Hz'e tepki verir, 1000 ya da 3000 Hz'e hiçbiri tepki vermez; 33 haftaya gelindiğinde hepsi 1000 Hz'e, 35 haftaya gelindiğinde de 3000 Hz'e tepki verir. Karın duvarının sesi ne kadar azalttığına ilişkin yayımlanmış rakamlar birbirinden epey farklıdır (benzer frekanslarda 5 dB'in altından 40 dB'in üstüne kadar) ve bu site birini seçmek yerine aralığın tamamını bildirir.
Kaynaklar
- Banks, M.S. & Salapatek, P. (1978). "Acuity and contrast sensitivity in 1-, 2-, and 3-month-old human infants." Investigative Ophthalmology & Visual Science 17(4), 361–365.
Başka bir yöntemle yapılan görme keskinliği tahmini (tam kontrast duyarlılığı fonksiyonlarından elde edilen kesim frekansı) ve erken bebeklikte kontrast duyarlılığının en yüksek olduğu çok düşük uzaysal frekans. - Banks, M.S. (1980). "The development of visual accommodation during early infancy." Child Development 51(3), 646–666.
Sabit odaklanma hatasının ve akomodasyon (odak ayarı) yanıtı eğiminin yaklaşık 3–4 aya kadar iyileşmesi ve akomodasyon hatasının bebeklerde görme keskinliğini anlamlı ölçüde sınırlamaması. - Braddick, O., Atkinson, J., French, J. & Howland, H.C. (1979). "A photorefractive study of infant accommodation." Vision Research 19(12), 1319–1330.
Yaklaşık 1,3 D (≈ 75 cm) gibi düşük bir akomodasyon talebinde tutarlı odaklanma davranışının 3 ile 6 ay arasında ortaya çıkması. - Clavadetscher, J.E., Brown, A.M., Ankrum, C. & Teller, D.Y. (1988). "Spectral sensitivity and chromatic discriminations in 3- and 7-week-old human infants." Journal of the Optical Society of America A 5(12), 2093–2105.
3 haftalık bebeklerin azı güvenilir biçimde renk ayırt ederken 7 haftalık bebeklerin çoğunun bunu yapabilmesi ve 3 haftalıkken uzun dalga boylu (kırmızıya yakın) renklerin avantajı. - Haynes, H., White, B.L. & Held, R. (1965). "Visual accommodation in human infants." Science 148(3669), 528–530.
Uyanık yenidoğanlarda ortanca 19 cm odak mesafesi; “bebekler 20–30 cm uzağı görür” iddiasının kaynağı. Uygulamanın makalenin neyi destekleyip neyi desteklemediğini söyleyebilmesi için kaynak olarak gösterilmiştir. - Held, R., Birch, E.E. & Gwiazda, J. (1980). "Stereoacuity of human infants." Proceedings of the National Academy of Sciences 77(9), 5572–5574.
Stereopsisin yaklaşık 3 ile 5 ay arasında aniden başlaması; uygulamada açıklanır ve düz bir ekran bunu sunamayacağı için hiçbir zaman çizilmez. - Mohn, G. & van Hof-van Duin, J. (1986). "Development of the binocular and monocular visual fields of human infants during the first year of life." Clinical Vision Sciences 1(1), 51–64.
Yenidoğanın dar görme alanı ve bu alanın ilk yıl boyunca genişlemesi; uygulamada anlatılır, bilinçli olarak kenarları karartılmış bir görüntü (vinyet) şeklinde çizilmez. - Neijzen, C.M., de Wit, F.M., et al. (2025). "Reference values for the Teller Acuity Cards II (TAC II) in infants and preverbal children, a meta-analysis." Acta Ophthalmologica. doi:10.1111/aos.17447.
Uygulamanın gösterdiği, davranışa dayalı ve iki gözle ölçülmüş çizgili desen görme keskinliği eğrisi ve bu eğrinin yaşla değişmeyen, yaklaşık 0,16 log10 birimlik belirtilmiş belirsizliği. - Norcia, A.M. & Tyler, C.W. (1985). "Spatial frequency sweep VEP: visual acuity during the first year of life." Vision Research 25(10), 1399–1408.
Davranışa dayalı eğrinin yanında üst sınır olarak verilen, taramalı görsel uyarılmış potansiyelle (sweep VEP) ölçülmüş görme keskinliği eğrisi ve aynı düzenekte ölçülen 24,3 devir/derecelik yetişkin referans değeri. - Norcia, A.M., Tyler, C.W. & Hamer, R.D. (1990). "Development of contrast sensitivity in the human infant." Vision Research 30(10), 1475–1486.
Düşük uzaysal frekansta kontrast eşiğinin 2–3 haftalıkken %7'den 9 haftalığa kadar %0,5'lik bir alt sınıra inmesi (yetişkinde %0,32–0,22) ve kontrast gelişiminin iki evreli yapısı. - Peeples, D.R. & Teller, D.Y. (1975). "Color vision and brightness discrimination in two-month-old human infants." Science 189(4208), 1102–1103.
İki aylık bebeklerde kırmızı/beyaz renk ayırt etmenin kanıtlanmış olması. - Regal, D.M. (1981). "Development of critical flicker frequency in human infants." Vision Research 21(4), 549–555.
İlk haftalarda düşük olan kritik titreşim füzyon frekansının (yanıp sönmenin hâlâ fark edildiği en yüksek hızın) birkaç ay içinde yetişkine yakın değerlere ulaşması; anlatılır, görüntüye uygulanmaz. - Skelton, A.E., Maule, J. & Franklin, A. (2022). "Infant colour perception: Insight into perceptual development." Child Development Perspectives 16(2), 90–95.
Renk görmenin ortaya çıkışını yaklaşık 3 hafta ile 3 ay arasına yerleştiren derleme zaman çizelgesi. - Varner, D., Cook, J.E., Schneck, M.E., McDonald, M. & Teller, D.Y. (1985). "Tritan discriminations by 1- and 2-month-old human infants." Vision Research 25(6), 821–831.
1 ve 2 aylık bebeklerde gösterilebilen tritan (S konisi) ayırt etme; uygulamanın mavi-sarı eksende aylarca süren bir ayırt edememe dönemini abartmamasının nedeni. - ISO 226:2003, Acoustics — Normal equal-loudness-level contours; with Fastl, H. & Zwicker, E. (2007). Psychoacoustics: Facts and Models, 3rd ed. Springer (minimum audible field).
Bebeklerdeki eşik yüksekliğinin üzerine eklendiği, yetişkinlerde serbest alanda duyulabilen en düşük ses düzeyini gösteren referans eğrisi. - Olsho, L.W., Koch, E.G., Carter, E.A., Halpin, C.F. & Spetner, N.B. (1988). "Pure-tone sensitivity of human infants." Journal of the Acoustical Society of America 84(4), 1316–1324.
Bebek odyogramının dayandığı, saf ses eşiklerine ilişkin birincil veri seti. - Werner, L.A. (2002). "Infant auditory capabilities." Current Opinion in Otolaryngology & Head and Neck Surgery 10(5), 398–402.
1 aylıkken 40–55 dB SPL olan davranışsal işitme eşiklerinin 6–12 aya kadar 10–30 dB SPL'ye inmesi; 6 aylıkken 4 kHz'deki eşiğin yetişkininkinden yalnızca ~10 dB yüksek olması, düşük frekansların ise çocukluk boyunca olgunlaşmaya devam etmesi; ve iç kulağın (koklea) doğumda olgun olması, dolayısıyla eşikteki yüksekliğin orta kulaktan ve merkezi sinir sisteminden kaynaklanması.
Bu bir görme veya işitme testi değildir. Sizi endişelendiren bir şey varsa çocuk doktorunuza ya da bir çocuk göz doktoruna danışın.
Bu, bebeğinizin gördüğünün birebir aynısı değil; algıya dayalı, yaklaşık bir canlandırmadır. Gerçek bebekler birbirinden çok farklıdır.