Phạm vi 95% ở độ tuổi này trải từ 1,38 đến 5,86 chu kỳ trên mỗi độ. Mỗi bé mỗi khác, chênh nhau rất nhiều, và trích dẫn một con số mà không kèm khoảng này là trích dẫn gây hiểu lầm.
Màu sắc
Trên trục đỏ–xanh lục, mô hình ước tính khả năng phân biệt màu ở tuổi này đạt khoảng 100% so với khi đã hoàn thiện, và trên trục xanh lam–vàng khoảng 100%. Cả hai kênh đều hoạt động trong khoảng hai tháng đầu, nên khẳng định phổ biến rằng suốt nhiều tháng bé không nhìn thấy màu xanh lam có ít căn cứ hơn nhiều người tưởng.
Vì sao các nguồn khác đưa ra con số cao hơn
Nếu đo bằng cách ghi lại phản ứng của não trước một hình kẻ sọc, thay vì quan sát xem bé nhìn vào đâu, thì cùng độ tuổi đó cho kết quả khoảng 9,5 chu kỳ trên mỗi độ thay vì 2,85, tức chênh nhau 3,3 lần. Không cách nào sai cả: phản ứng của não ước tính lượng chi tiết mà mắt và các vùng thị giác đầu tiên của não truyền đi, còn việc quan sát xem bé nhìn vào đâu ước tính những gì bé phản ứng lại một cách rõ ràng. Trang này công bố kết quả dựa trên những gì bé nhìn vào, vì đó là điều cha mẹ muốn biết.
Thính giác
Ở tuổi này, một âm thanh phải to hơn khoảng 18 dB so với mức bạn cần thì bé mới có phản ứng. Khoảng chênh lệch thu hẹp dần từ âm cao xuống âm trầm: với tần số cao, ngưỡng nghe gần bằng người lớn ngay trong năm đầu, còn với tần số thấp thì phải đến tuổi đi học.
Những con số này có nghĩa là gì
Khoảng 20/200, tức thô hơn thị lực người lớn mười lần, và là tháng đầu tiên con số này nghe giống điều một chuyên viên đo mắt sẽ nói chứ không giống lỗi in ấn. Những khuôn mặt ở khoảng cách trò chuyện giờ đã thật sự được mắt bé phân biệt, chứ không còn phải đoán ra.
Bạn có biết?
Khả năng cảm nhận chiều sâu bằng hai mắt, gọi là thị giác lập thể, xuất hiện đột ngột vào khoảng thời gian này chứ không hiện ra từ từ. Đây cũng là điều duy nhất không màn hình nào có thể cho bạn thấy, vì màn hình phẳng không có chiều sâu nào để bớt đi.
Những gì thu hút ánh mắt bé lúc này
Được xếp theo những gì mắt bé ở tuổi này thực sự nhìn tốt: đậm nét, ở gần và chuyển động. Không có mục nào ở đây là mốc phát triển, cũng không có mục nào là bài kiểm tra.
Khối màu đậm
Đến lúc này cả hai kênh màu đều đã hoạt động, nên một khác biệt chỉ nằm ở màu sắc (không phải ở độ sáng tối) bắt đầu có ý nghĩa với bé.
Tìm mua · AmazonĐồ chơi treo nôi hình khối đậm nét
Hình khối to với đường viền sáng tối rõ ràng, và chuyển động đủ chậm để mắt bé dõi theo.
Tìm mua · AmazonHoa văn đỏ trắng
Màu đỏ trên nền trắng là khác biệt màu sắc mà bé phân biệt được sớm nhất, và vẫn giữ được độ tương phản sáng tối, thứ mà mắt bé ở tuổi này nhận ra rõ nhất.
Tìm mua · AmazonLà thành viên của chương trình Amazon Associates, tôi nhận thu nhập từ các giao dịch mua đủ điều kiện. Thứ tự xếp hạng ở trên không thể mua được bằng tiền.
Các mốc phát triển
Đây là các khoảng tuổi lấy từ những nghiên cứu đã công bố, mô tả trẻ nói chung. Đây không phải danh sách để đánh dấu, và ứng dụng này không bao giờ đánh giá bé nhà bạn.
- Khả năng lấy nét ổn định dần — Lúc đầu khả năng lấy nét của bé chưa ổn định, rồi vững dần trong ba đến bốn tháng đầu. Điều này ít quan trọng hơn người ta tưởng: ở những tháng tuổi này bé vốn chưa phân biệt được chi tiết nhỏ, nên phạm vi khoảng cách mà bé thấy rõ như nhau rất rộng, và sai số lấy nét không phải là điều giới hạn những gì bé nhìn thấy.
- Cảm nhận chiều sâu bằng hai mắt — Khả năng cảm nhận chiều sâu nhờ khác biệt nhỏ giữa hình ảnh của hai mắt xuất hiện khá đột ngột, thường vào khoảng từ ba đến năm tháng tuổi, chứ không nhích lên từ từ. Không thể thể hiện điều này trên màn hình phẳng, nên ứng dụng mô tả chứ không cố vẽ ra.
- Thế giới rộng dần ra — Vùng mà bé có phản ứng với đồ vật xung quanh còn hẹp khi mới sinh và rộng dần trong nửa năm đầu. Ứng dụng mô tả điều này thay vì vẽ một vòng tối quanh hình ảnh, vì một vòng tối sẽ ngụ ý một đường ranh giới rõ nét mà các phép đo không hề có.
Nguồn
- Banks, M.S. & Salapatek, P. (1978). "Acuity and contrast sensitivity in 1-, 2-, and 3-month-old human infants." Investigative Ophthalmology & Visual Science 17(4), 361–365.
Thị lực ước tính theo một cách khác, từ tần số giới hạn của các hàm độ nhạy tương phản đo đầy đủ, và tần số không gian rất thấp mà tại đó độ nhạy tương phản đạt đỉnh trong những tháng đầu đời. - Banks, M.S. (1980). "The development of visual accommodation during early infancy." Child Development 51(3), 646–666.
Việc sai số lấy nét ổn định và độ dốc của đáp ứng điều tiết cải thiện đến khoảng 3–4 tháng tuổi, và sai số điều tiết không giới hạn đáng kể thị lực của trẻ nhỏ. - Braddick, O., Atkinson, J., French, J. & Howland, H.C. (1979). "A photorefractive study of infant accommodation." Vision Research 19(12), 1319–1330.
Khả năng lấy nét ổn định ở mức nhu cầu điều tiết thấp, khoảng 1,3 D (≈ 75 cm), hình thành trong khoảng từ 3 đến 6 tháng tuổi. - Clavadetscher, J.E., Brown, A.M., Ankrum, C. & Teller, D.Y. (1988). "Spectral sensitivity and chromatic discriminations in 3- and 7-week-old human infants." Journal of the Optical Society of America A 5(12), 2093–2105.
Việc chỉ một số ít bé 3 tuần tuổi phân biệt màu một cách đáng tin cậy trong khi phần lớn bé 7 tuần tuổi làm được, và lợi thế của các bước sóng dài lúc 3 tuần tuổi. - Haynes, H., White, B.L. & Held, R. (1965). "Visual accommodation in human infants." Science 148(3669), 528–530.
Khoảng cách lấy nét trung vị 19 cm ở trẻ sơ sinh đang tỉnh táo, nguồn gốc của câu nói “trẻ sơ sinh chỉ nhìn được 20–30 cm”, được dẫn để ứng dụng có thể nói rõ bài báo ủng hộ điều gì và không ủng hộ điều gì. - Held, R., Birch, E.E. & Gwiazda, J. (1980). "Stereoacuity of human infants." Proceedings of the National Academy of Sciences 77(9), 5572–5574.
Sự xuất hiện đột ngột của thị giác lập thể trong khoảng từ 3 đến 5 tháng tuổi; được giải thích trong ứng dụng và không bao giờ vẽ ra, vì màn hình phẳng không thể thể hiện được. - Mohn, G. & van Hof-van Duin, J. (1986). "Development of the binocular and monocular visual fields of human infants during the first year of life." Clinical Vision Sciences 1(1), 51–64.
Vùng nhìn còn hẹp của trẻ sơ sinh và sự mở rộng của nó trong năm đầu đời; được mô tả trong ứng dụng, có chủ ý không vẽ thành viền tối quanh ảnh. - Neijzen, C.M., de Wit, F.M., et al. (2025). "Reference values for the Teller Acuity Cards II (TAC II) in infants and preverbal children, a meta-analysis." Acta Ophthalmologica. doi:10.1111/aos.17447.
Đường cong thị lực hai mắt đo bằng hình kẻ sọc qua quan sát hành vi mà ứng dụng hiển thị, cùng độ không chắc chắn đã nêu là khoảng 0,16 đơn vị log10, không đổi theo tuổi. - Norcia, A.M. & Tyler, C.W. (1985). "Spatial frequency sweep VEP: visual acuity during the first year of life." Vision Research 25(10), 1399–1408.
Đường cong thị lực đo bằng điện thế gợi thị giác quét (swept-VEP), được báo cáo song song với đường cong hành vi như một giới hạn trên, và mốc tham chiếu 24,3 chu kỳ/độ của người lớn đo trên cùng thiết bị. - Norcia, A.M., Tyler, C.W. & Hamer, R.D. (1990). "Development of contrast sensitivity in the human infant." Vision Research 30(10), 1475–1486.
Ngưỡng tương phản ở tần số không gian thấp giảm từ 7% lúc 2–3 tuần tuổi xuống mức ổn định 0,5% vào khoảng 9 tuần tuổi, so với 0,32–0,22% ở người lớn, và quá trình phát triển độ tương phản theo hai giai đoạn. - Peeples, D.R. & Teller, D.Y. (1975). "Color vision and brightness discrimination in two-month-old human infants." Science 189(4208), 1102–1103.
Khả năng phân biệt màu đỏ với màu trắng đã hình thành lúc hai tháng tuổi. - Regal, D.M. (1981). "Development of critical flicker frequency in human infants." Vision Research 21(4), 549–555.
Tần số tới hạn để ánh sáng nhấp nháy hòa thành ánh sáng liên tục còn thấp trong những tuần đầu, đạt gần mức người lớn trong vài tháng; được mô tả, không minh họa. - Skelton, A.E., Maule, J. & Franklin, A. (2022). "Infant colour perception: Insight into perceptual development." Child Development Perspectives 16(2), 90–95.
Mốc thời gian trong bài tổng quan, đặt sự hình thành thị giác màu trong khoảng từ 3 tuần đến 3 tháng tuổi. - Varner, D., Cook, J.E., Schneck, M.E., McDonald, M. & Teller, D.Y. (1985). "Tritan discriminations by 1- and 2-month-old human infants." Vision Research 25(6), 821–831.
Khả năng phân biệt trên trục xanh lam–vàng (tế bào nón S) chứng minh được lúc 1 và 2 tháng tuổi, và vì thế ứng dụng không thổi phồng ý cho rằng suốt nhiều tháng bé không nhìn được các màu trên trục xanh lam–vàng. - ISO 226:2003, Acoustics — Normal equal-loudness-level contours; with Fastl, H. & Zwicker, E. (2007). Psychoacoustics: Facts and Models, 3rd ed. Springer (minimum audible field).
Đường cong tham chiếu ngưỡng nghe tối thiểu trong trường âm tự do ở người lớn, mà phần ngưỡng cao hơn của trẻ nhỏ được cộng thêm vào. - Olsho, L.W., Koch, E.G., Carter, E.A., Halpin, C.F. & Spetner, N.B. (1988). "Pure-tone sensitivity of human infants." Journal of the Acoustical Society of America 84(4), 1316–1324.
Bộ dữ liệu gốc về ngưỡng nghe âm đơn làm nền cho thính lực đồ của trẻ nhỏ. - Werner, L.A. (2002). "Infant auditory capabilities." Current Opinion in Otolaryngology & Head and Neck Surgery 10(5), 398–402.
Ngưỡng nghe đo qua hành vi 40–55 dB SPL lúc 1 tháng tuổi, giảm xuống 10–30 dB SPL trong khoảng 6–12 tháng tuổi; ngưỡng ở 4 kHz chỉ cao hơn người lớn khoảng 10 dB lúc 6 tháng tuổi, trong khi ở tần số thấp ngưỡng nghe còn tiếp tục hoàn thiện trong suốt thời thơ ấu; và ốc tai đã hoạt động hoàn chỉnh khi sinh đủ tháng, nên phần ngưỡng nghe còn cao là do tai giữa và hệ thần kinh trung ương.
Đây không phải là bài kiểm tra thị lực hay thính lực. Nếu có điều gì khiến bạn lo lắng, hãy hỏi ý kiến bác sĩ nhi khoa của bé hoặc bác sĩ nhãn khoa nhi.
Đây là một mô phỏng gần đúng về tri giác, không phải bản tái hiện những gì bé nhà bạn nhìn thấy. Các em bé ngoài đời khác nhau rất nhiều.